Nieuw – Lichaamsgericht werken bij cliënten met NAH

Wat als praten niet (voldoende) werkt?

Steeds vaker blijkt dat cognitieve uitleg alleen onvoldoende is bij mensen met NAH. Lichaamsgericht werken kan hierbij een waardevolle aanvulling zijn.

Mensen met NAH ervaren vaak veranderingen in hun energiebalans, lichaamsbeleving, emotieregulatie en belastbaarheid. Door aandacht te besteden aan lichamelijke signalen zoals spanning, ademhaling, vermoeidheid, onrust of juist afvlakking, ontstaat een aanvullende ingang tot wat iemand ervaart en nodig heeft. Hierdoor hoeft de nadruk minder te liggen op praten en cognitieve verwerking en ontstaat er ruimte om via ervaren en voelen te werken aan herstel, zelfregulatie en kwaliteit van leven. 

Tijdens deze driedaagse cursus maak je kennis met de basisprincipes en -technieken uit het lichaamsgericht werken. Je leert welke impact het bewust werken met het lichaam heeft op het ondersteunen van lichaamsbewustzijn, emotieregulatie, energiemanagement en zelfregie. Hierbij vergroot je ook jouw bewustzijn en inzicht in de invloed van hersenletsel op lichaamswaarneming, informatieverwerking en belastbaarheid. 

De belangrijkste eerste stap is het investeren in het afstemmen op de cliënt en het (h)erkennen van signalen van overbelasting, onderprikkeling en verminderde emotieregulatie. We staan stil bij vragen als: welke interventies zijn passend gezien de cognitieve en fysieke mogelijkheden van de cliënt? Hoe doseer je oefeningen? Hoe voorkom je overvraging? En wanneer is samenwerking of verwijzing naar andere disciplines wenselijk? Je leert je (nog beter) bewust worden van de behoeftes én mogelijkheden van de mens met NAH en hoe jij hierin kan bijdragen in jouw behandeling- of begeleidingstraject. 

Elke cursusdag bestaat uit drie onderdelen: het leren over (NAH-gerelateerde) factoren die van invloed zijn op lichaamsbeleving, het zelf ervaren van lichaamsgerichte werkvormen en het oefenen met toepassingen die inzetbaar zijn binnen jouw eigen werksetting. 

Deze cursus leidt je natuurlijk niet op tot een lichaamsgericht therapeut, maar geeft je wél een stevige introductie in hoe lichaamsgericht werken werkt. Het gaat erom hoe je lichaamsgerichte interventies in de praktijk integreert, bijvoorbeeld binnen bestaande behandelmodules of begeleidingscontacten. Lichaamsgericht werken sluit aan op wat je al doet en vormt dus geen losstaande methode.

Kernpunten:

• Meer inzicht in hoe lichaamsgericht werken behandeling, begeleiding en verzorging bij mensen met NAH kan verrijken;
• Ervaringsgericht: van inzicht in jouw zelfervaring naar het inzetten van jouw lichaam als instrument;
• Een sterke koppeling tussen theorie, ervaren en direct praktisch toepassen in jouw werksetting.
• Deze driedaagse cursus wordt verzorgd door expertdocent Marit D’hondt, master in psychomotorische therapie en werkzaam bij Heliomare Hersenz. 

Voor wie is deze cursus?

Deze cursus is bedoeld voor hbo- of wo-professionals die in hun werk te maken hebben met cliënten met hersenletsel. Je bent werkzaam in de gehandicaptenzorg, thuiszorg, revalidatie, verpleeghuis, geestelijke gezondheidszorg, ziekenhuis of bij een MEE-organisatie. Je beschikt over de basiskennis van  hersenletsel en de (psychosociale) gevolgen ervan. Je bent bijvoorbeeld (ambulant) begeleider, behandelaar, verpleegkundige, therapeut, maatschappelijk werker, psycholoog, enz. 

Wanneer je werkt met kinderen onder de 15 jaar of  met cliënten waarbij ook sprake is van (ernstig) psychiatrische aandoeningen of ernstige psychosociale problemen is deze cursus voor jou niet geschikt. De interventies in deze introductiecursus lenen zich niet voor toepassing bij deze doelgroepen.

Inhoud van de cursus

Deze cursus leidt je vanzelfsprekend niet op tot een specialist in lichaamsgericht therapeut, maar geeft je een stevige basis om lichaamsgericht werken verantwoord en passend toe te passen binnen jouw eigen rol zodat dit bijdraagt aan herstel, zelfregulatie en kwaliteit van leven bij jouw cliënt.

Na afloop van deze cursus:

• Heb je kennis opgedaan over diverse lichaamsgerichte methodes zoals adem-, regulatie- en nabijheidsoefeningen en hun toepassingsmogelijkheden bij mensen met NAH;
• Heb je ervaren wat lichaamsgericht werken is en welke rol lichaamsbewustzijn speelt bij herstel, aanpassing en zelfregulatie na hersenletsel;
• Kun je signalen van spanning, overprikkeling en onderregulatie herkennen en vertalen naar mogelijk handelen;
• Kun je wat je leert, vertalen naar je eigen praktijk in het werken met mensen met NAH;
• Ben je je bewust van tot wanneer je een cliënt met lichaamsgerichte interventies kunt ondersteunen en wanneer je hen dient door te verwijzen;
• Weet je hoe lichaamsgerichte interventies afgestemd kunnen worden op wat de cliënt aankan, cognitief, emotioneel en fysiek.

Werkwijze

Deze cursus bestaat uit zelfstandige voorbereiding, drie cursusdagen en toepassingsopdrachten.

Ter voorbereiding van elke cursusdag lees je literatuur en doorloop je de e-learning in onze online leeromgeving. Deze bestaat onder andere uit het bekijken van videofragmenten, het in discussie gaan met je medecursisten en het maken van verwerkingsopdrachten.

De literatuur en de e-learning bespreken we tijdens de klassikale bijeenkomsten. De bijeenkomst is opgebouwd uit theoretische verdieping, ervaringsoefeningen en het oefenen met de toepassing in jouw werkpraktijk. Zo ontdek je niet alleen wat jij zelf prettig vindt, maar maak je gelijk de vertaalslag naar wat past in jouw werksetting.

Na afloop van de cursusdag ga je het geleerde in jouw praktijk brengen. Jouw ervaringen in de praktijk nemen we dan weer mee tijdens de volgende cursusdag. Zo versterken we de verbinding tussen theorie en jouw praktijk.

Voor elke cursusdag moet je uitgaan van een voorbereiding van ongeveer 8 uur.

Literatuur

Tijdens de cursus gebruiken we de boeken van Nicolai, N. (2020). In levende lijve. Het lichaam in de psychotherapie. Uitgeverij Bohn Stafleu van Loghum. en Glas, O. & Bakker, B. (2026). In de lijflijke ervaring. Vraaggericht en individueel psychomotorisch behandelen. Uitgeverij van Gorcum.